Wicyń – niezwykła wieś na Podolu
Jest to monografia miejscowości i związanych z nią ludzi od 1389 do 1945 roku. Bogaty materiał dokumentacyjny starałem się przedstawić w konwencji anegdotyczno–felietonowej, koncentrujący się przede wszystkim na wydarzeniach i postaciach, potwierdzająych niezwykłość zasygnalizowaną w tytule.
Mieli na nią wpływ królowie – Władysław Jagiełło, Jan III Sobieski, Franciszek Józef I Habsburg. Właściciele wioski – Gołogórscy, Sienińscy, Sobiescy, Radziwiłłowie, Potoccy, Matkowscy, Ederowie, Vrabetzowie. Opiekunowie i tacy rzecznicy, jak arcybiskup Grzegorz z Sanoka czy arcybiskup Józef Bilczewski oraz księża skierowani do wsi i z niej wywodzący się.
Niezwykłość miejscowości to także dziesiątki jej mieszkańców. Zarówno tych ze starych rodów wójtów, radnych, przywódców wiejskiej społeczności, jak również zwykłych rolników. Ich osobowość, zaradność, religijność i patriotyzm imponują na każdym etapie historii. Niezwykli byli sprowadzeni tu przez Sobieskiego osadnicy z centralnej Polski, nękani ustawicznie przez Tatarów.
Niezwykłością wyróżniali się ich potomkowie, zmagający się przez kilkadziesiąt lat z administracją państwową i kościelną w walce o rzymskokatolicki kościół i własną parafię.
Z niezwykłym oddaniem odznaczyło się pokolenie obrońców Rzeczpospolitej w 1939 roku i konspiratorów z okresu okupacji – żołnierzy IV Wicyńskiej Kompanii 52 Złoczowskiego Pułku Armii Krajowej.
Jestem przekonany, że każdy czytelnik tej monografii związany z Wicyniem osobiście lub tylko przez pochodzenie swoich przodków, odnajdzie na jej kartach oraz w obszernym indeksie wiele interesujących Go informacji.
Rozdział XIII książki – opracowany przez Leona Argasińskiego – zawiera informacje o miejscach osiedlenia się Wicyniaków po opuszczeniu miejscowości w roku 1945.
Józef ArgasińskiBielsko-Biała, luty 2006
